กระต่ายหมายจันทร์

ความหมาย, หมายความว่า, หมายถึง, แปลว่า, คำแปล, อ่านว่า, คำอ่าน
ความหมายจาก หนังสือสำนวนไทย กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๔
ความหมาย :
ชายที่หลงรักหญิงที่สูงส่งกว่าตนและไม่มีทางที่ความรักจะสมหวัง
กระต่ายคือชายที่มีฐานะต่ำต้อย ส่วนดวงจันทร์คือหญิงงามผู้สูงศักดิ์

โคลงสุภาษิตประจำภาพในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม อธิบายความหมายว่า

กระต่ายหมายมุ่งได้     ดวงเดือน
ตัวต่ำสกุลเหมือน     ไพร่น้อย
อย่าคิดคู่สูงเฟือน     สุดฝั่ง แสวงนา
อย่างใฝ่สูงจักด้อย     ดักเดี้ยเสียตน

ตัวอย่าง
อกเอ๋ยจนจิตคิดขัดสน     ด้วยเป็นคนบุญน้อยวาสนา
เหมือนกระต่ายหมายชมจันทรา     อันสูงสุดสายตาอยู่เต็มไกล
(อิเหนา ตอน ปันหยีส่งเพลงยาวถึงนางสะการะหนึ่งหรัด)

ศรีสุวรรณรันทดถอนใจใหญ่     แต่เกรงใจเจ้าพราหมณ์สามสหาย
จึงว่าน้องตรองความตามนิยาย     เห็นจะเป็นเช่นกระต่ายที่หมายจันทร์
(พระอภัยมณี ตอน ศรีสุวรรณไม่กล้าเกี้ยวนางเกษรา)

เมื่อนั้น     ยุพราชตอบคำสาวสวรรค์
อันกระต่ายนิยมชมจันทร์     จะเหหันเหียนไปไม่มีเลย
(ท้าวแสนปม ตอน ชินเสนเกี้ยวนางอุษา)

หะหายกระต่ายเต้น     ชมจันทร์
มันบ่เจียมตัวมัน     ต่ำต้อย
นกยูงหากกระสัน     ถึงเมฆ
มันบ่เจียมตัวน้อย     ต่ำต้อยเดียรฉาน
(ตำนานศรีปราชญ์ของพระยาปริยัติธรรมธาดาว่าเป็นโคลงที่นางสนมว่าศรีปราชญ์)

"เขาทำตัวเป็นกระต่ายหมายจันทร์ หลงรักลูกสาวเศรษฐีคงจะสมหวังอยู่หรอก"
ความหมายจาก พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒
ความหมาย :
(สำ) น. ผู้ชายหมายปองผู้หญิงที่มีฐานะดีกว่า.
ขนฺติ ปรมํ ตโป ตีติกฺขา.
แปลว่า : ขันติคือความอดทน เป็นตปะอย่างยิ่ง.
หมวดหมู่ : ขันติวรรค คือ หมวดอดทน
ที่มา : พุทธศาสนสุภาษิต ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่ม ๑